Czym jest rozwód?

Rozwód - obok śmierci małżonka, uznania go za zmarłego lub unieważnienia małżeństwa – jest jedną z okoliczności kończących małżeństwo. Rozwód następuje na podstawie orzeczenia sądu.

Kiedy sąd może orzec rozwód?

Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w sytuacji, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

Pod pojęciem zupełnego rozkładu pożycia rozumie się sytuację, w której ustały więzi fizyczne, duchowe i gospodarcze małżonków. Z kolei trwały rozkład pożycia to sytuacja, w której uwzględniając doświadczenie życiowe można rokować, iż powrót małżonków do pożycia nie nastąpi.

Czy są sytuacje, w których nie można dostać rozwodu?

Art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewiduje sytuacje, w których rozwód nie jest dopuszczalny:

• rozwód nie jest dopuszczalny pomimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżonków, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego,

• rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo, że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Czym jest pozew o rozwód?

Pozew o rozwód to pismo procesowe, które inicjuje postępowanie sądowe w sprawie rozwiązania małżeństwa.

Pismo powinno spełniać szereg wymogów formalnych, jak również opis okoliczności uzasadniających żądanie rozwodu.

Pozew o rozwód powinien być skierowany na piśmie do sądu okręgowego, w obrębie którego małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.

W pozwie należy również wskazać, czy rozwiązanie małżeństwa ma nastąpić z wyłącznej winy współmałżonka, z winy obu stron czy bez orzekania o winie.

Jakie znaczenie ma ustalenie winy w sprawie rozwodowej?

Sąd, orzekając o rozwodzie, może uznać, że winę za rozpad małżeństwa ponosi jeden małżonek, oboje małżonków lub też może w ogóle nie rozpatrywać, kto doprowadził do rozpadu wspólnego pożycia (orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie).

Orzeczenie co do winy rozpadu małżeństwa może mieć istotne znaczenie praktyczne, zwłaszcza w zakresie alimentów wypłacanych na rzecz byłego małżonka.

Ważne jest również to, że:

• małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od byłego małżonka alimentów w wysokości odpowiadającej usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego,

• jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może orzec alimenty od małżonka winnego na rzecz małżonka niewinnego, nawet jeżeli nie będzie on znajdował się w niedostatku.

Co może jeszcze zostać uregulowane podczas postępowania rozwodowego?

W wyroku rozwodowym sąd orzeka także o innych kwestiach, np. o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, o alimentach na dzieci oraz o kontaktach z dziećmi, jak również o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania małżonków.

Na wniosek jednego z małżonków sąd w wyroku orzekającym rozwód może ponadto dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

W celu uzyskania dalszych informacji zapraszamy do skorzystania z bezpłatnych porad prawnych udzielanych w Punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej oraz Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego, zlokalizowanych w Pleszewie, Dobrzycy, Choczu, Czerminie, Gizałkach oraz Gołuchowie.

Porada została przygotowana przez radców prawnych z Fundacji Auditorium z siedzibą we Wrześni, która w 2024 roku w ramach realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej prowadzi punkt Nieodpłatnej Pomocy Prawnej oraz Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego na terenie Powiatu Pleszewskiego (zadanie finansowane z dotacji celowej budżetu Państwa).